به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «عصرهمدان»، نهج‌البلاغه، این گنجینه بی‌بدیل حکمت و معرفت، تنها یک کتاب تاریخی یا مجموعه‌ای از خطبه‌ها و نامه‌ها نیست؛ بلکه نقشه راهی برای زیست مؤمنانه در همه دوران‌هاست. انس با نهج‌البلاغه به معنای برقراری رابطه‌ای مستمر، آگاهانه و اثرگذار با کلام امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) است؛ رابطه‌ای که از سطح خواندن و تحسین ادبی فراتر می‌رود و به فهم، تأمل و عمل می‌انجامد.

در روزگاری که انسان معاصر با بحران معنا، آشفتگی اخلاقی و پیچیدگی‌های اجتماعی روبه‌روست، بازگشت به متونی که ریشه در وحی و تجربه ناب انسانی دارند، ضرورتی دوچندان یافته است. نهج‌البلاغه از معدود آثاری است که هم عقل را اقناع می‌کند، هم دل را به تپش می‌اندازد و هم اراده را به حرکت وامی‌دارد. کلام علوی، آمیزه‌ای از صلابت و عطوفت، عدالت و معنویت، سیاست و اخلاق است؛ ترکیبی که برای ساختن فرد و جامعه توأمان کارآمد است.

انس با نهج‌البلاغه پیش از هر چیز نیازمند «خواندن مستمر» است. بسیاری از ما شاید جملاتی مشهور از این کتاب را شنیده باشیم، اما تا زمانی که ارتباطی منظم و روزانه با آن برقرار نکنیم، عمق پیام‌ها در جان ما رسوخ نخواهد کرد. حتی چند دقیقه مطالعه در روز، اگر همراه با تأمل باشد، می‌تواند دریچه‌ای تازه به سوی فهم زندگی بگشاید. هر خطبه یا حکمت، دریایی از معناست که با هر بار خواندن، گوهر تازه‌ای پیش چشم می‌نهد.

گام دوم در انس با نهج‌البلاغه، «تدبر» است. نهج‌البلاغه را نمی‌توان سطحی خواند و به سرعت از کنار آن گذشت. بسیاری از فرازها، لایه‌های معنایی عمیقی دارند که تنها با مکث، مقایسه و اندیشیدن آشکار می‌شوند. برای نمونه، وقتی از عدالت سخن می‌گوید، آن را نه صرفاً یک شعار سیاسی، بلکه اصلی بنیادین در روابط انسانی معرفی می‌کند؛ اصلی که از درون انسان آغاز می‌شود و تا ساختار حکومت امتداد می‌یابد. چنین نگاهی، می‌تواند معیار بازنگری در رفتار فردی و اجتماعی ما باشد.

بعد دیگر انس با نهج‌البلاغه، «کاربست عملی» آموزه‌هاست. اگر کلمات امیرالمؤمنین(ع) را بخوانیم اما در تصمیم‌ها، قضاوت‌ها و تعاملات خود اثری از آن نباشد، این ارتباط ناقص خواهد ماند. ساده‌زیستی، مسئولیت‌پذیری، رعایت حق دیگران، پرهیز از ظلم و توجه به محرومان، از محورهای برجسته این کتاب است. هر یک از این آموزه‌ها می‌تواند به برنامه‌ای عملی در زندگی روزمره تبدیل شود؛ از محیط خانواده گرفته تا فضای کاری و اجتماعی.

همچنین نباید از ظرفیت جمعی انس با نهج‌البلاغه غافل شد. برگزاری جلسات شرح و تفسیر، حلقه‌های مطالعاتی و گفت‌وگوهای خانوادگی پیرامون حکمت‌های آن، فهم را عمیق‌تر و انگیزه عمل را تقویت می‌کند. گفت‌وگو درباره مفاهیم بلند این کتاب، علاوه بر افزایش دانش، نوعی هم‌افزایی معنوی ایجاد می‌کند که آثار آن در رفتار جمعی نمایان می‌شود.

در نهایت، انس با نهج‌البلاغه نوعی «سلوک» است؛ سفری درونی از خودخواهی به خداخواهی، از سطحی‌نگری به بصیرت، و از بی‌تفاوتی به مسئولیت. این کتاب ما را به اندیشیدن، ایستادگی در برابر باطل، مهربانی با انسان‌ها و مراقبت از نفس دعوت می‌کند. اگر این دعوت را جدی بگیریم، نهج‌البلاغه از کتابی در قفسه‌ها به چراغی در متن زندگی ما تبدیل خواهد شد؛ چراغی که مسیر فردی و اجتماعی‌مان را روشن‌تر و استوارتر می‌سازد.

راضیه حاجیلویی خبرنگارپایگاه خبری تحلیلی «عصرهمدان»