کاهش ضایعات با توسعه صنایع تبدیلی در همدان

حسن محمدی، در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به نقش کلیدی این سازمان در تأمین امنیت غذایی گفت: یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های وزارت جهاد کشاورزی ایجاد امنیت غذایی است؛ به این معنا که همه مردم در تمام ایام سال به غذای کافی و مغذی دسترسی فیزیکی و اقتصادی داشته باشند.

وی با بیان اینکه ضایعات مواد غذایی یکی از تهدیدهای جدی امنیت غذایی است، افزود: هرگونه کاهش کیفیت که منجر به غیرقابل مصرف شدن یا کاهش ایمنی مواد غذایی شود، در تعریف ضایعات می‌گنجد. بخش قابل توجهی از این ضایعات در مراحل کاشت، داشت، برداشت و به‌ویژه پس از برداشت رخ می‌دهد.

مدیر صنایع تبدیلی و غذایی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان عنوان کرد: طبق آمار، سرانه ضایعات در کشورهای توسعه‌یافته بین ۶۰ تا ۷۵ کیلوگرم و در کشورهای در حال توسعه بین ۸۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم است و حدود ۱۴ درصد مواد غذایی از مزرعه تا خرده‌فروشی از چرخه مصرف خارج می‌شود.

وی توسعه صنایع تبدیلی را از مهم‌ترین راهکارهای کاهش ضایعات دانست و تصریح کرد: این صنایع علاوه بر ایجاد ارزش افزوده و اشتغال، موجب افزایش ماندگاری محصولات کشاورزی می‌شوند.

محمدی ادامه داد: ایجاد و توسعه سردخانه‌ها نقش چشمگیری در کاهش ضایعات داشته است؛ به‌طوری‌که در استان همدان ضایعات محصول سیب‌زمینی از ۲۵ درصد به کمتر از ۵ درصد کاهش یافته است.

وی از راه‌اندازی نخستین واحد پرتودهی محصولات کشاورزی غرب کشور در شهرستان ملایر خبر داد و گفت: این پروژه با سرمایه‌گذاری حدود هزار میلیارد تومان در آستانه بهره‌برداری فاز نخست قرار دارد؛ با بهره‌برداری از این واحد، امکان افزایش ماندگاری محصولات و نیز فراهم شدن شرایط صادراتی از طریق عقیم‌سازی محصولات فراهم می‌شود.

مدیر صنایع تبدیلی و غذایی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان با اشاره به ظرفیت‌های فرآوری گوجه‌فرنگی اظهار کرد: پنج واحد تولید و بسته‌بندی رب گوجه‌فرنگی با ظرفیت ۱۵۰ هزار تن در استان فعال است که بخشی از مواد اولیه از سایر استان‌ها تأمین و بخشی از محصولات نیز صادر می‌شود.

وی سیب‌زمینی را یکی از محصولات راهبردی استان دانست و افزود: سالانه بین ۸۵۰ تا ۹۰۰ هزار تن سیب‌زمینی در استان تولید می‌شود. تاکنون ظرفیت ذخیره‌سازی ۶۰۰ هزار تنی ایجاد شده و واحدهای سورت و بسته‌بندی به‌روزرسانی شده‌اند.

محمدی مطرح کرد: هشت واحد بزرگ فرآوری سیب‌زمینی با سرمایه‌گذاری هر کدام حدود ۵۰۰ میلیارد تومان در حال احداث است که با بهره‌برداری از آن‌ها سالانه ۴۰۰ هزار تن از این محصول فرآوری خواهد شد.

وی خاطرنشان کرد: در یک سال گذشته نیز دو واحد کوچک فرآوری سیب‌زمینی با ظرفیت پنج هزار تن به بهره‌برداری رسیده و در سال‌های آینده واحدهای بزرگ‌تر وارد مدار تولید خواهند شد.

تعهد ارزی؛ مانع رشد صادرات صنایع غذایی

سجاد صالحی‌پیمان، در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به ظرفیت بالای واحدهای تولیدی همدان، اظهار کرد: مشکلات ارزی مانع بهره‌برداری کامل از توان صادراتی این استان شده است.

وی گفت: کارخانه ما از یک کارگاه خانگی کوچک در سال ۱۳۶۹ آغاز شد و اکنون بیش از ۴۵ نوع محصول با ۱۸۰ قلم کالا تولید می‌کنیم و امکان صادرات به ۱۴ کشور را داریم.

این تولیدکننده همدانی با اشاره به اینکه ۵۵ درصد مواد اولیه از استان همدان تأمین می‌شود، افزود: مشکل اصلی ما در حال حاضر تعهد ارزی و تعلیق کارت بازرگانی است که روند صادرات را کند کرده و مانع حضور کامل در بازارهای خارجی شده است. در حالی که چندین کشور متقاضی محصولات ما هستند، محدودیت‌های ارزی این فرصت‌ها را محدود کرده است.

وی تأکید کرد: رفع موانع ارزی می‌تواند سهم بازار داخلی و صادراتی کارخانه‌ها را افزایش دهد و فرصت اشتغال مستقیم برای ۸۰ نفر و غیرمستقیم برای نزدیک به هزار نفر را تثبیت کند. 

صالحی‌پیمان خاطرنشان کرد: این محدودیت‌ها نه تنها توسعه اقتصادی کارخانه‌ها را کند کرده، بلکه پتانسیل صنایع غذایی همدان را در سطح ملی و منطقه‌ای به‌طور کامل استفاده نکرده است.

همدان پیشتاز صنایع تبدیلی ترشی و شور

مرتضی ماجدی، کارشناس کشاورزی، در گفتگو با خبرنگار ما از جایگاه برتر استان همدان در حوزه صنایع تبدیلی محصولات کشاورزی خبر داد و اعلام کرد: حدود ۹۰ واحد صنایع تبدیلی در این استان فعال هستند که همدان را در رتبه نخست کشور قرار داده است.

وی گفت: صنایع تبدیلی به عنوان حلقه اتصال تولید به بازار مصرف، با فرآوری محصولات خام کشاورزی ضمن افزایش ماندگاری، ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد می‌کنند. در این میان، تولید انواع ترشیجات و شورجات به دلیل مصرف بالا در سبد غذایی خانوارهای ایرانی، جایگاه ویژه‌ای در اقتصاد کشاورزی استان دارد.

این کارشناس کشاورزی با اشاره به اینکه در سال‌های اخیر، واحدهای کوچک و متوسط تولید ترشی و شور در شهرها و روستاهای همدان رشد چشمگیری داشته‌اند، تصریح کرد: این واحدها با بهره‌گیری از مواد اولیه بومی، ضمن کاهش ضایعات محصولات کشاورزی، زمینه اشتغال پایدار به‌ویژه برای زنان روستایی و جوانان را فراهم کرده‌اند.

وی افزود: فرآوری خیار تازه به خیارشور و تبدیل سبزیجات فصلی به ترشی‌های محلی از نمونه‌های موفق استفاده بهینه از ظرفیت‌های منطقه به شمار می‌رود.

ماجدی با تاکید بر اینکه توسعه صنایع تبدیلی ترشیجات و شورجات نقش مهمی در تنظیم بازار محصولات کشاورزی دارد، یادآور شد: نزدیکی استان همدان به بازارهای مصرف غرب و مرکز کشور و همچنین ظرفیت صادرات به کشورهای همسایه، فرصت مناسبی برای سرمایه‌گذاری در این بخش فراهم کرده است.

وی حمایت از بسته‌بندی استاندارد، برند‌سازی، رعایت اصول بهداشتی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین را از الزامات رشد و رقابت‌پذیری این صنعت دانست و افزود: صنایع تبدیلی ترشی و شور در همدان تنها یک فعالیت تولیدی نیست، بلکه گامی مؤثر در مسیر توسعه پایدار کشاورزی، افزایش درآمد کشاورزان، ایجاد اشتغال و رونق اقتصاد محلی به شمار می‌رود.

به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان»، کارشناسان معتقدند تداوم این روند، نیازمند برنامه‌ریزی منسجم، حمایت هدفمند و رفع موانع ساختاری در حوزه تولید و صادرات است. بدون ایجاد ثبات در سیاست‌ها و تسهیل فرآیندهای اداری، دستیابی به ظرفیت کامل این بخش با چالش مواجه خواهد شد.

از سوی دیگر، سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین، توسعه زیرساخت‌های نگهداری و فرآوری و تقویت برند‌سازی می‌تواند مزیت رقابتی استان را در بازارهای داخلی و خارجی افزایش دهد و زمینه را برای رشد پایدار فراهم کند.

هم‌افزایی میان تولیدکنندگان، نهادهای اجرایی و بخش خصوصی می‌تواند صنایع تبدیلی و غذایی استان را به جایگاهی برساند که علاوه بر تأمین نیاز داخل، سهم قابل توجهی از بازارهای صادراتی را نیز در اختیار بگیرد و به موتور محرک توسعه منطقه‌ای تبدیل شود.

انتهای خبر/