حجت‌الاسلام سجاد جمشیدی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهمدان»، اظهار کرد: امام باقر (ع) در سال ۵۷ هجری در مدینه متولد شدند. آن حضرت از طرف پدر فرزند امام سجاد (ع) و از طرف مادر فرزند فاطمه بنت حسن (ع) بودند؛ این پیوند مبارک باعث شد ایشان از هر دو سو به اهل‌بیت پیامبر (ص) منسوب باشند و به تعبیر مورخان، «هاشمی میان هاشمیان» و «علوی میان علویان» لقب گیرند. این پیوند مبارک در نسل‌های بعدی امامان شیعه نیز تداوم یافت. حضرت پس از حدود ۲۰ سال امامت، در سال ۱۱۴ هجری در مدینه به شهادت رسیدند و در جوار پدر و جد بزرگوارشان به خاک سپرده شدند. 

وی افزود: جهاد علمی امام باقر (ع) و فرزندشان امام صادق (ع) نقطه عطفی در تاریخ اسلام است؛ به گونه‌ای که اگر این مجاهدت‌ها نبود، میراث اصیل دین خدا و مکتب اهل‌بیت (ع) به دست ما نمی‌رسید. در دوره‌ای که اهل‌بیت در مظلومیت کامل به سر می‌بردند و در عصر امام سجاد (ع) شمار شاگردان و پرسش‌گران بسیار اندک بود، امام باقر (ع) با تشکیل حلقه‌های علمی، زمینه را برای تربیت صدها شاگرد (که در آمارهای مختلف از ۴۷۳ تا ۶۵۴ نفر ذکر شده‌اند) فراهم کردند. امروزه بخش عظیمی از میراث دینی ما مدیون روایاتی است که با عبارت «قال الباقر و قال الصادق» نقل شده است.

استاد موسسه کلامی احیاء بیان کرد: از دیگر ویژگی‌های بارز امام باقر (ع) می‌توان به جمع میان زهد، تقوا و تلاش برای معیشت اشاره کرد. آن حضرت برخلاف برخی تصورات، نه تنها سربار جامعه نبودند، بلکه با تلاش و کوشش مادی، الگویی برای کار و فعالیت اجتماعی محسوب می‌شدند. آن بزرگوار در کنار فعالیت‌های علمی و پاسخگویی مستمر به پرسش‌های مردم در مسجدالحرام و مسجدالنبی، همواره به عنوان تکیه‌گاهی برای رفع نیازهای علمی و دینی جامعه شناخته می‌شدند.

این کارشناس مذهبی با تأکید بر اینکه جهاد علمی امام باقر (ع) نقطه عطفی در تاریخ است، تصریح کرد: اگر مجاهدت‌های علمی آن حضرت و فرزندشان امام صادق (ع) نبود، میراث اصیل مکتب اهل‌بیت (ع) به دست ما نمی‌رسید. ایشان در دوره‌ای که اهل‌بیت (ع) در انزوای شدید سیاسی بودند، با تشکیل حلقه‌های علمی، زمینه تربیت صدها شاگرد برجسته را فراهم کردند و میراث گران‌بهای «قال الباقر و قال الصادق» را برای نسل‌های آینده به یادگار گذاشتند.

این پژوهشگر حوزوی در تحلیل دیدگاه شهید محمدباقر صدر درباره نقش‌های ائمه اطهار اظهار داشت: ائمه (ع) از ابتدا تا عصر ظهور سه مأموریت کلیدی را دنبال کردند؛ مصون‌سازی اسلام از انحرافات، ایجاد چارچوب ویژه برای هویت شیعه و در نهایت، آماده‌سازی امت برای برپایی حکومت توحیدی. طبق این تحلیل، امام باقر (ع) مسئولیت اصلیِ ترسیم مرزهای فکری تشیع و معرفی اسلام ناب اهل‌بیت (ع) را با صراحت و شجاعت بر عهده گرفتند.

جمشیدی با اشاره به سیره عملی امام پنجم افزود: آن حضرت از طرف پدر و مادر به پیامبر (ص) منسوب بودند و در زهد، تقوا و شکیبایی الگوی تمام‌عیار عصر خویش به شمار می‌رفتند. برخلاف برخی برداشت‌های ناصواب از زهد، ایشان با تلاش برای معیشت و فعالیت اقتصادی، همواره خودکفا بودند و در کنار پاسخگویی مستمر به پرسش‌های مردم در مسجدالحرام و مسجدالنبی، به رفع نیازهای محرومان اهتمام ویژه‌ای داشتند.

وی خاطرنشان کرد: لقب «باقرالعلوم» (شکافنده علوم) توسط پیامبر اکرم (ص) به آن حضرت اعطا شد. روایت جابر بن عبدالله انصاری گواهی می‌دهد که نام و جایگاه رفیع امام باقر (ع) حتی در کتب آسمانی پیشین نیز ذکر شده بود. آن حضرت پس از حدود دو دهه امامتِ تمدن‌ساز، در سال ۱۱۴ هجری در مدینه به شهادت رسیدند و در کنار مزار مطهر پدر و جد بزرگوارشان در بقیع آرام گرفتند.

انتهای خبر/