طیب سعیدی، کارشناس مسائل سیاسی، در گفتگو با خبرنگار ما، روند خروج سرمایه‌های ایران توسط خاندان پهلوی را تشریح کرد و گفت: خاندان پهلوی پول‌های کشور را عمدتاً به شکل تدریجی و نه به صورت ناگهانی در سال ۱۳۵۷ خارج کردند.

وی با بیان اینکه این خروج سرمایه‌ها از طرق مختلف انجام شده است، مطرح کرد: اولین روش مربوط به دارایی‌های شخصی محمدرضا شاه پهلوی بوده است که در سال ۱۳۵۷ بین ۲ تا ۴ میلیارد دلار برآورد می‌شود و عمدتاً در بانک‌های آمریکا، سوئیس و انگلستان سرمایه‌گذاری شده بود.

این کارشناس مسائل سیاسی افزود: روش دوم، بنیاد پهلوی بود که طبق برآوردها، حدود ۳ تا ۵ میلیارد دلار سود حاصل از شرکت‌های وابسته به این بنیاد به‌تدریج به حساب‌های خارج از کشور واریز شده است. روش سوم شامل پورسانت‌های نظامی و حق کمیسیون‌های مستقیم بود که حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار به بانک‌های سوئیس منتقل شده بود.

وی با اشاره به اینکه روش چهارم را مربوط به زمین‌خواری و املاک بود، تصریح کرد: حدود ۱ تا ۲ میلیارد دلار از طریق تبدیل دارایی‌های ملکی به ارز و انتقال آن به آمریکا و فرانسه خارج شد.

سعیدی ادامه داد: روش پنجم، رانت واردات و وام‌های خاص بود که تقریباً ۱ تا ۲ میلیارد دلار به حساب‌های خارج از کشور واریز شد.

وی همچنین به موجودی حساب‌های شخصی اعضای خاندان پهلوی مانند اشرف، شمس، غلامرضا و فرح اشاره کرد و گفت: بین ۲ تا ۳ میلیارد دلار در بانک‌های سوئیس، آمریکا و موناکو سرمایه‌گذاری شده بود.

این کارشناس مسائل سیاسی در ادامه افزود: هنگام خروج شاه در دی‌ماه ۱۳۵۷، تنها ۶۲ تا ۷۵ میلیون دلار پول نقد و اشیای قیمتی شخصی همراهش بود که نه سلطنتی و نه مربوط به دارایی‌های رسمی کشور بود.

وی جمع‌بندی کرد: با توجه به این آمار، کل سرمایه خارج شده از ایران توسط خاندان پهلوی بین ۱۰ تا ۲۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود که بیش از ۹۰ درصد آن پیش از انقلاب و به مرور از کشور خارج شده بود که این واقعیت نشان می‌دهد که اغلب ثروت پهلوی‌ها به‌صورت تدریجی و قبل از سال ۱۳۵۷، نه یک خروج ناگهانی و فوری، منتقل شده است.

به گزارش خبرنگار گروه سیاسی ما، خروج تدریجی سرمایه‌های پهلوی نشان‌دهنده برنامه‌ریزی بلندمدت و آگاهانه برای انتقال ثروت به خارج از کشور بود. این روند، برخلاف تصور عمومی از یک خروج ناگهانی و شتاب‌زده در سال ۱۳۵۷، حکایت از مدیریت هوشمندانه منابع مالی و حفظ کنترل بر دارایی‌ها دارد. دارایی‌های شاه، بنیاد پهلوی و حساب‌های شخصی اعضای خانواده به‌تدریج در بانک‌های معتبر اروپا و آمریکا سرمایه‌گذاری شد تا ثبات مالی خانواده تضمین شود و وابستگی به شرایط سیاسی داخلی کاهش یابد.

گستردگی روش‌های خارج کردن سرمایه – از سود شرکت‌ها و پورسانت‌های نظامی گرفته تا زمین‌خواری، رانت واردات و موجودی حساب‌های شخصی – نشان می‌دهد که ثروت خاندان پهلوی ریشه در منابع متعدد دولتی و خصوصی داشته است. این تنوع منابع مالی، نه تنها قدرت اقتصادی خانواده را افزایش می‌داد، بلکه امکان انتقال سریع و گسترده سرمایه‌ها در شرایط بحرانی را فراهم می‌کرد. تحلیل این داده‌ها نشان می‌دهد که تمرکز بر یک عامل واحد، مانند دارایی شخصی شاه، تصویر واقعی حجم ثروت خارج شده و پیچیدگی ساختار مالی پهلوی‌ها را نشان نمی‌دهد.

پیامدهای سیاسی و اقتصادی این خروج تدریجی سرمایه بسیار گسترده است. از یک سو، انتقال میلیاردها دلار به بانک‌های خارجی پیش از انقلاب، ظرفیت کشور برای سرمایه‌گذاری داخلی و توسعه اقتصادی را محدود کرده بود. از سوی دیگر، آگاهی عمومی از این روند، حتی پس از انقلاب، تأثیر روانی بر اعتماد مردم به نظام سلطنتی و مقامات اقتصادی کشور گذاشت. به طور کلی، این تحلیل نشان می‌دهد که ثروت کلان و برنامه‌ریزی دقیق خانواده پهلوی، نقش مهمی در نحوه شکل‌گیری و افشای شکاف اقتصادی و سیاسی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ داشته است.

انتهای خبر/