میلاد صالحی، در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان»، در تبیین چرایی فراگیر شدن شعار «فرزند کمتر، زندگی بهتر» در دهه شصت و مقایسه آن با رویکردهای کنونی در حوزه جمعیت، گفت: این شعار در بستری تاریخی و گفتمانی شکل گرفت که سیاست‌های کنترل جمعیت و محدودسازی نسل در اولویت قرار داشت. با این حال، اگر امروز نیز همان گزاره «زندگی بهتر» در بازنمایی‌های جدید مطرح می‌شود، باید توجه داشت که بخش «زندگی بهتر» تغییر نکرده، بلکه برداشت ما از «فرزند کمتر یا بیشتر» دستخوش تحول شده است.

وی با بیان اینکه نقطه مشترک میان گفتمان کنترل جمعیت در گذشته و گفتمان جوانی جمعیت و فرزندآوری در امروز، تأکید هر دو بر کیفیت زندگی مردم است، افزود: در هر دو نگاه، زندگی بهتر برای مردم اهمیت محوری دارد. همه افراد جامعه به دنبال سطح بالاتری از رضایتمندی و کیفیت زندگی هستند و این مسئله، حلقه مفقوده‌ای است که جامعه امروز نیز همچنان در پی آن است.

این پژوهشگر عرصه خانواده با اشاره به اینکه مسئله کیفیت زندگی محدود به ایران نیست، تصریح کرد: کیفیت زندگی یک موضوع کاملاً بین‌المللی و جهانی است و همه شهروندان در کشورهای مختلف به دنبال دستیابی به آن هستند. حتی در سطح حکمرانی نیز، کیفیت زندگی به‌عنوان یکی از شاخص‌های کلیدی در سیاست‌گذاری‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد و دولت‌ها تلاش می‌کنند آن را برای شهروندان خود محقق سازند.

وی در ادامه به تعریف کیفیت زندگی از منظر سازمان بهداشت جهانی اشاره کرد و گفت: وقتی از زندگی بهتر سخن می‌گوییم، باید بدانیم این مفهوم تعریف مشخصی دارد. بر اساس این دیدگاه، کیفیت زندگی یعنی ادراک فرد از جایگاه خود در زندگی؛ ادراکی که با توجه به فرهنگ، نظام ارزشی، اهداف، انتظارات و دغدغه‌هایی که فرد در زندگی دنبال می‌کند شکل می‌گیرد.

صالحی تأکید کرد: این تعریف نشان می‌دهد کیفیت زندگی امری ذهنی و ادراکی است و صرفاً به شاخص‌های مادی محدود نمی‌شود. با این حال، صالحی خاطرنشان کرد که در دهه‌های اخیر و تحت تأثیر تغییر ذائقه‌ها و سبک زندگی، مفهوم کیفیت زندگی دچار تقلیل شده است.

وی مطرح کرد: کیفیت زندگی به مصرف بیشتر و آزادی بی‌قید و شرط گره خورد و این‌گونه القا شد که هر خانواده‌ای که مصرف بالاتر و آزادی نامحدودتری دارد، از کیفیت زندگی بالاتری برخوردار است.

این پژوهشگر حوزه خانواده و جوانی جمعیت ادامه داد: در چنین تعریفی، خانواده‌ای که به دنبال آزادی بی‌قید و شرط، فردگرایی، شخص‌گرایی و انتفاع‌طلبی است، طبیعتاً فرزندآوری را مانعی تلقی می‌کند.» به همین دلیل، الگوی خانواده‌های کم‌جمعیت در سبک‌های مختلف زندگی در جهان تکثیر شد و به‌تدریج به یک مدل زیستی فراگیر در بسیاری از جوامع تبدیل گشت.

وی در پایان تأکید کرد: مسئله اصلی امروز، ضرورت بازتعریف مفهوم زندگی بهتر و کیفیت زندگی است؛ بازتعریفی که بتواند نسبت میان خانواده، فرزندآوری و رضایتمندی از زندگی را به شکلی متوازن و متناسب با فرهنگ و ارزش‌ها روشن کند.

انتهای خبر/