فرار به فضای مجازی، پیامد بی‌توجهی به نیازهای نوجوان

حجت‌الاسلام محسن انبیائی، استاد حوزه و دانشگاه در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان» با اشاره به اینکه شاهد شکل‌گیری چالش‌های نامناسبی در فضای مجازی هستیم که نوجوانان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، گفت: برای حل این معضل، ضروری است به دنبال یافتن ریشه‌های اصلی مسئله باشیم.
وی با بیان اینکه در بسیاری از موارد، هویت نسل جدید بر اساس معیارهای ظاهری و مجازی بازتعریف می‌شود، افزود: این امر موجب شده تا برخی نوجوانان برای جلب توجه، حتی از ارزش‌های بنیادین خود فاصله بگیرند.
این استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: یکی از عوامل اصلی پناه بردن نوجوانان به فضای مجازی، عدم برطرف شدن نیازهای عاطفی و شخصیتی آنان در محیط خانواده است.
انبیائی با بیان اینکه هنگامی که نوجوان در خانه احساس ارزشمندی و امنیت روانی نکند، برای جبران این کمبود به دنبال تأیید و توجه در فضای مجازی روی می‌آورد، تصریح کرد: همین موضوع آغاز درگیری نوجوان با فضایی است که همیشه امن و سالم نیست.
وی با اشاره به نقش برخی چهره‌های مشهور مجازی خاطرنشان کرد: متأسفانه برخی از این افراد با راه‌اندازی چالش‌های نامتعارف، الگویی مخرب برای نوجوانان می‌سازند و اگر والدین به درستی مصرف رسانه‌ای نوجوان را بررسی نکنند، فرزندشان به این فضا اعتیاد پیدا می‌کند.
این استاد حوزه و دانشگاه در پایان بر لزوم ایجاد ارتباط مؤثر میان والدین و فرزندان عنوان کرد: تنها راه نجات فرزندان از فضای مخرب مجازی، ایجاد صمیمیت و دوستی میان والدین و فرزندان است.

والدین نسبت به تغذیه رسانه‌ای فرزندان حساس شوند

فاطمه محرابی دبیر یکی از مدارس همدان در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان» با بیان اینکه متأسفانه به دلیل افزایش استفاده نوجوانان از فضای مجازی، شاهد تغییرات هویتی آن‌ها هستیم، گفت: نحوه مواجهه والدین با فرزندان در چنین شرایطی بسیار مهم است.
وی با اشاره به اینکه محتوای رسانه‌ها، تفکر نوجوانان را تغییر داده است، عنوان کرد: مدیریت رسانه در خانواده یک ضرورت انکارناپذیر است و والدین نمی‌توانند فرزندان را در استفاده از رسانه‌ها به حال خود رها کنند. 
این دبیر ادامه داد: در فضای مدارس تلاش می‌شود آگاهی در خصوص مصرف رسانه‌‌ای ارائه شود اما بیشترین زمان نوجوان در منزل سپری می‌شود که تلفن همراه در اختیار دارند.
محرابی با بیان اینکه والدین موظفند با هدایت، نظارت و مدیریت فعال، فرزندان را در این مسیر همراهی کنند، گفت: فقدان این مدیریت، نوجوان را در معرض خطراتی مانند اعتیاد به اینترنت، مواجهه با محتوای نامناسب و آسیب‌های هویتی قرار می‌دهد.
وی از سخنان خود با اشاره به دیدگاه‌های روانشناختی، به ارائه توصیه‌هایی عملی برای مصرف رسانه در سنین مختلف پرداخت و تصریح کرد: برای کودکان زیر سه سال استفاده از هرگونه نمایشگر (موبایل، تلویزیون) باید به طور مطلق ممنوع است و برای کودکان سه تا هفت سال استفاده باید به حداقل ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در روز و حتماً با همراهی و نظارت والدین محدود شود.
این دبیر خاطرنشان کرد: در سنین ۷ تا ۱۵ سال، می‌توان با مدیریت دقیق، امکان استفاده کنترل‌شده از فناوری را فراهم کرد اما توصیه اکید این است که از خرید گوشی هوشمند برای این رده سنی خودداری شود.
محرابی با تأکید بر اینکه ورود کودکان و نوجوانان زیر ۱۵ سال به شبکه‌های اجتماعی به هیچ وجه توصیه نمی‌شود، گفت: حتی در بسیاری از کشورها، داشتن حساب کاربری برای افراد زیر ۱۳ سال ممنوع و دارای پیگرد قانونی است.
وی  در پایان با تأکید بر مسئولیت آگاهانه والدین، افزود: کلید اصلی محافظت از نوجوانان، برقراری ارتباط صمیمانه، ایجاد فضای امن و قابل اعتماد در خانه و افزایش آگاهی خود والدین است.

نقش کلیدی خانواده در شکل‌دهی به هویت فرزندان 

با توجه به مطالب مطرح‌شده، می‌توان نتیجه گرفت که سلامت روان و شکل‌گیری هویت سالم در نوجوانی، در گرو یک رویکرد جامع و آگاهانه در محیط خانواده است.
این رویکرد دو بُعد اصلی دارد، نخست، پرهیز از رفتارهای مخربی مانند مقایسه و فراهم‌آوردن بستری برای تقویت اعتمادبه‌نفس و دوم، نظارت فعال و هدایت‌شده بر مصرف رسانه و پیشگیری از غرق‌شدن نوجوان در فضای مجازی به عنوان مکانیسم جبرانی برای کمبودهای عاطفی در خانواده.
در نهایت، کلید طلایی تحقق این اهداف، برقراری ارتباطی صمیمانه، امن و مبتنی بر اعتماد متقابل بین والدین و فرزندان است و چنین بستری نه تنها از بسیاری آسیب‌ها پیشگیری می‌کند، بلکه نوجوان را برای گذار موفق از این مرحله سرنوشت‌ساز و ورود به بزرگسالی با هویتی مستحکم و سالم توانمند می‌سازد.

انتهای خبر/