بیشترین بازدیدها

یادداشت

مروری بر جریان تاریخی کشف حجاب؛

دزدیدن عفت و نجابت بانوان از اقدامات فرهنگی رضا شاه پهلوی!

متحد الشکل شدن لباس ایرانیان از برنامه های فرهنگی رضا خوان بود که با اجبار و جریمه آن را در جامعه حکم فرما کرد. مجبور کردن زنان برای دست برداشتن از عفت و پاک دامنی اقدام فرهنگی بعدی رضاخان بود که با کشت و کشتار و هتک حرمت به اجرا در آمد.

به گزارش عصر همدان؛ همه چیز بعد از سفر رضا خان به ترکیه شروع شد وقتی زرق و برق فرنگی مآبانه و لباس های غیر اسلامی ترک ها به چشم او ترقی و پیش رفت جلوه کرد؛ مصمم شد تا ایران را هم مثل ترکیه پیش رفته کند!

هنوز به ایران نرسیده به مستشارالدوله صادق، سفیر کبیر ایران در ترکیه گفت: «هنوز عقب هستیم و فوراً باید با تمام قوا به پیشرفت سریع مردم خصوصاً زنان اقدام کنیم« یحیی دولت‌آبادی نوشته است: «از آنجا که آتاتورک دعوت متقابل را پذیرفته بود، رضاشاه می‌خواست تا زمان بازدید او، ایران را با چنان سرعتی مدرن ‌سازد که آتاتورک عقب‌ماندگی نسبی ایران را مشاهده نکند.»

تغییر پوشش ایرانیان از برنامه های فرهنگی مد نظر رضا خان بود چنان که بعد از تثبیت قدرت، به مرور و در طول چند سال قانون «اتحاد شکل لباس اتباع ایرانی در داخلۀ مملکت»، ۱۰ دی ۱۳۰۷ش در مجلس شورای ملّی وقت تصویب شد.

بر اساس این مصوبه، «به جز برخی از روحانیان، کلیه اتباع ذکور ایران در داخلۀ مملکت مکلّف هستند که ملبّس به لباس متحدالشکل بشوند». در ادامه این مصوبه تصریح شده است که متخلفان از اجرای این قانون به جزای نقدی محکوم می‌شوند و اجرای آن از فروردین ۱۳۰۸ش آغاز خواهد شد.

تاریخ دانان می گویند تغییر لباس از کارمندان دولت شروع شد چنان که در ساعات غیر اداری هم مجبور بودند لباس هایی که پهلوی بر تنشان بریده و دوخته بود را بپوشند در غیر این صورت دیگر از کار و حقوق خبری نبود روحانیون هم برای اینکه بتوانند لباس پیامبر را به تن کنند باید در آزمونی شرکت می کردند که پهلوی به آن نمره بدهد.

بالاخره تصمیم قطعی برای پیش رفت همه جانبه ی زنان جامعه گرفته شد! و طی سال های  ۱۳۱۴-۱۳۱۳ش اقدامات تبلیغاتی به منظور آماده ساختن افکار عمومی برای کشف حجاب انجام گرفت.

اقداماتی نظیر جشن‌ها و مجالس سخنرانی متعدد، مقاله ها و مطالب زیادی که در روز نامه ها به انتشار رسید، تشکیل کانون بانوان در اردیبهشت ۱۳۱۴ تحت نظارت وزارت معارف و به ریاست شمس پهلوی که اشخاصی مثل صدیقه دولت‌آبادی، فاطمه سیاح، بدرالملوک بامداد، هاجر تربیت، فخرالزمان غفاری بایندر و پری حسام شهیدی در آن فعالیت داشتند.

در تعقیب این سیاست به وزارت معارف دستور داده شد که در مدارس کشور مجالس جشن و سرور و خطابه با روی باز و بدون حجاب برگزار شود و نیز تصمیم گرفته شد مدارس ابتدایی تا سال چهارم به صورت مختلط توسط زنان اداره گردد.

در تیرماه ۱۳۱۴ و به دنبال تصویب قانون اجباری شدن استعمال کلاه شاپو به جای کلاه پهلوی، روحانیان مشهدآیت الله حاج آقا حسین قمی را برای گفتگوی مستقیم با رضا شاه انتخاب و به تهران اعزام کردند اما ایشان پس از ورود به تهران در حرم حضرت عبد العظیم محصور و ممنوع الملاقات شد. این واقعه باعث گرد همایی روحانیون مشهد در مسجد گوهر شاد و آگاه سازی مردم برای اعتراض علیه این سیاست شد.

این اقدام توسط عوامل رژیم به سختی پاس داده شد تمام روحانیون حاضر در قائله ی مسج گوهر شاد یا زندانی شدند یا به اجبار ایران را به مقصد نجف ترک کردند حوزه علمیه قم به ریاست آیت الله حائری و با اصرار روحانیون قم تلگراف اعتراض آمیزی برای رضا شاه ارسال کرد بعد از این تلگراف رضا شاه به قم آمد و به منزل آیت الله حائری رفت، بدون سلام و جواب، با غضب و عصبانیت گفت: «رفتارتان را عوض کنید و گرنه حوزه قم را با خاک یکسان می‎کنم». در ادامه این ماجرا رژیم تعدادی از روحانیون را به جرم تحریک آیت الله حائری تبعید کرد.

سر انجام فرمان ممنوعیت رعایت حجاب در جامعه ی اسلامی در تاریخ ۱۷ دی ۱۳۱۴ ابلاغ شد.در این روز، جشنی از طرف علی‌ اصغر حکمت که خود نقش فعال و مؤثری در این ماجرا داشت، در دانش‌سرای مقدماتی و در حضور رضاشاه برپا شد. در این جشن همسر و دختران شاه و جمعی از همسران وزیران و وکیلان بدون حجاب شرکت داشتند.

از این تاریخ به بعد، استفاده از چادر یا هر سرپوشی، به جز کلاه‌های اروپایی، ممنوع اعلام شد. زنان محجبه حق ورود به خیابان‌ها یا استفاده از وسایط نقلیه را نداشتند. کسبه نیز مجاز به فروش اجناس به زنان با حجاب نبودند و زنان غیوری که به این وضعیت اعتراض می کردند تا سالها مورد هتک حرمت از سوی ماموران شهرداری قرار می گرفتند.

از آن سال ۱۷ دی ماه روز آزادی زن وکشف حجاب نام گرفت در قم بانوان معلم تهدید به استعفا کردند همچنین بسیاری از اهالی شهره دلیل انتشار خبر برداشتن حجاب از رفتن دختران خود به مدرسه ممانعت به عمل می‌آوردند. اعلاناتی نیز از طرف مردم علیه حجاب‌زدایی بر دیوارهای شهر نصب شده بود

نخستین واکنش جدی روحانیت علیه طرح حجاب‌زدایی از شیراز آغاز شد. در جشنی که با حضور «حکمت» وزیر معارف در مدرسه شاهپور برگزار شده بود. در این جشن، عده‎ای از دختران جوان بر روی صحنه ظاهر شده به ناگاه حجاب خود را برداشتند و به پایکوبی پرداختند. این حادثه حتی اعتراض عده‎ای از حاضرین جلسه را نیز برانگیخت.

فردای آن روز در مسجد وکیل شیراز اجتماعی توسط سید حسام الدین فال اسیری برپا شد. وی در این سخنرانی به انتقاد از عملکرد رژیم پرداخته و مردم را هشدار داد که مواظب توطئه‌ها باشند. به دنبال این سخنرانی او را بلافاصله دستگیر و زندانی کردند.

سید ابوالقاسم کاشانی امام جمعه تهران «حاج سیدمحمد» سیدابوالحسن طالقانی از دیگر روحانیونی بودند که با وجود خفقان شکل گرفته بعد از حادثه گوهر شاد به اعتراض علیه این وضعیت پرداختند.

پس از روی کار آمدنمحمد رضا پهلوی در سال ۱۳۲۰، گروهی از زنان که از فشار حکومت پدرش سخت به ستوه آمده بودند، در مخالفت با کشف حجاب، در معابر عمومی با چادر ظاهر شدند و مأموران حکومتی هم علی‌رغم وجود قانون کشف حجاب چندان که باید با آنان مقابله نمی‌کردند.

در مهرماه همان سال سید ابوالقاسم کاشانی طی نامه‌ای به نخست وزیر وقت خواهان کم کردن فشار بر زنان محجبه شد. در سال ۱۳۲۳ نیز سید حسین طباطبایی قمی از مراجع وقت، نامه‌ای به شاه جدید نوشت و از وی خواست کشف حجاب اجباری را الغا کند.

سرانجام با مخالفت علما و مقاومت مردم، قانون کشف حجاب لغو گردید انتشار دو فتوای «حاج حسین آقا بروجردی » و «حاج سید محمد تقی خوانساری » که دال بر لزوم حجاب و تحریم بی‌حجابی بود در آن روز‌ها منتشر شد و از نظر فرهنگی و دینی مردم را به سمت حجاب تشویق کرد.

به گزارش عصر همدان عفت و پاکدامنی از خصیصه های بارز زن  شرقی مسلمان و ایرانی است. و هیچ چیز در طول تاریخ و با هراتفاقی چه قانون گزاری مستبدانه و چه تهاجم فرهنگی این حقیقت را تحت الشعاع قرار نخواهد داد.

می توان حجاب را به مرزعه ی گندمی تشبیه کرد که حاصل آن برکت و روزی است گندم ها همیشه ساکن نمی مانند بلکه ممکن است توسط باد های شدید پیچ و خم بخورند و یا آشفته شوند اما هیچ گاه نخواند شکست و ماهیت رویش و برکت از آنها سلب نخواهد شد.

انتهای پیام / رض

آخرین مطالب