سونامی مهاجرت گسترده به شهرها، عملکردی غیر قابل دفاع از دولت دوازدهم؛

حاصل الحاق روستاها به شهر، حاشیه نشینی و سیاه چاله های هویتی است/آینده ای نامعلوم در انتظار روستاهای ایران

آخرین ویرایش در:
طرح الحاق روستاها به شهر قصه ای است که این روزها بسیار بر سر زبان ها افتاده است؛ در بسیاری از شهرهای کشور شاهد طرح های مختلف الحاق هستیم و نظرات متفاوتی بین کارشناسان و مسئولین در این مورد وجود دارد.

به گزارش عصر همدان، طرح الحاق روستاها به شهر قصه ای است که این روزها بسیار بر سر زبان ها افتاده است؛ در بسیاری از شهرهای کشور شاهد طرح های مختلف الحاق هستیم و نظرات متفاوتی بین کارشناسان و مسئولین در این مورد وجود دارد.

در مطالب پیش رو به بررسی دستاوردهای مثبت طرح الحاق روستاها از جمله عمران، آبادانی و توسعه متوازن، همچنین بهره برداری از امکانات، خدمات و ارزش افزوده روستاها از نظرکارشناسان می پردازیم.

علی شادلو، مدرس حوزه اکوتوریسم و گردشگری روستایی در گفت و گو با خبرنگار عصر همدان گفت: موضوع الحاق روستاها در حال حاضر در کشور ما که جهش و رونق تولید داخلی در آن تاکید می شود، طرحی مصرف گرا است.

وی افزود: قبل از هر چیز باید بدانیم که یک روستا چقدر عرصه دارد؟ و در آن چه اتفاقاتی رخ می دهد؟

شادلو با اشاره به اقتصاد مصرفی ایران گفت: یاد گرفته بودیم که نفت بفروشیم و گذران زندگی کنیم و کشور به این حال و روز اقتصادی افتاد، باید یاد بگیریم چرخ های تولید را قوی بچرخانیم.

وی با اشاره به تاکید رهبر معظم انقلاب به مقوله تولید و نامگذاری امسال به سال جهش تولید گفت: روستا یعنی تولید؛ به این معنی که عمدتا تولید در گستره ی جغرافیایی روستاها انجام می شود و اساسا افزایش محدوده شهری مخصوصا از طریق الحاق روستاها به شهر، یعنی گسترش جغرافیای مصرف و به همان میزان کاهش جغرافیای تولید و این یعنی تهدید امنیت غذایی کشور.

ضربه های مهلک بحران تولید به اقتصاد کشور

شادلو با تاکید بر اینکه در حال حاضر بحران تولید در کشور داریم، گفت: تجربه نشان می دهد در اثر الحاق روستاها به شهرها همه مزارع تابعه آنها نیز در اندک زمانی از بین می روند و از بین رفتن هر مزرعه به همان میزان تاثیر مستقیم منفی بر اقتصاد کشور خواهد داشت .

وی ادامه داد: در این فرآیند هیچ چیزی عاید کشور نمی شود و به جز عده ای دلال زمین و مسکن، تمام جامعه از اینگونه طرح ها متضرر خواهند شد و در اینجاست که می بینیم فقط جامعه تولید کننده، خودکفا و اصیل روستایی را به جامعه ی مصرف کننده ی حاشیه نشین تبدیل کرده ایم.

تقویت جمعیت روستایی نیاز سرزمینی کشور

وی افزود: نیاز سرزمینی کشور ما تقویت جمعیت روستایی و افزایش سازه های تولید و مهاجرت معکوس از شهرها به روستاهاست. امری که در ماده ۸۰ برنامه ششم توسعه به درستی مورد توجه قانونگذار قرار گرفته، اما دولت از اجرای آن غافل مانده است.

شادلو عنوان کرد: اگر ریشه الحاق روستاها به شهر را واقعی دنبال کنیم بدون شک به این نتیجه می رسیم که هیچ الحاقی در این سرزمین رضایت مندی به دنبال نداشته است.

وی افزود: شاید در کوتاه مدت الحاق اثرات خود را نشان ندهد اما در دراز مدت پیامدهای جبران ناپذیری برای بدنه اجتماع خواهد داشت.

مدرس گردشگری روستایی گفت: هویت روستاها باید به آنها برگردانده شود چرا که در غیر اینصورت با سیاه چاله هایی عاری از هویت در اطراف شهرها روبرو می شویم که نه همگنی روستای قبل را دارند و نه از ساختار و قوانین شهری تبعیت می کنند. در این فرآیند سرسبزی روستاهای اطراف شهر که فرصتی برای شهروندان است به حاشیه شهر تبدیل می شود و هزینه های حاصل از گسترش حاشیه نشینی گریبانگیر شهروندان خواهد شد.

شادلو با اشاره به نظر برخی از کارشناسان که الحاق باعث می شود مدیریت و بودجه شهرداریها به این روستا سرازیر می شود، گفت: باید بدانیم بودجه دهیاری ها ۲۳۰ درصد افزایش داشته در حالیکه بودجه شهرداری ها ۳۰ درصد افزایش داشته است.

مدیریت بودجه در روستاها ضعیف است

وی تاکید کرد: متاسفانه در روستاها بودجه هست، اما سواد مدیریتی خوبی نداریم؛ هزینه ها خوب مدیریت نمی شود و کلا شاهدیم که کشور از بی مدیریتی ضربه می خورد و نیاز به مدیران متعهد و متخصص دارد.

حسن سجادزاده، رئیس گروه شهرسازی و معماری دانشگاه بوعلی سینا همدان در گفتگو با خبرنگار ما گفت: در حوزه الحاق روستاها می توان شرایط را بیان کرد تا مخاطب خودش تصمیم بگیرد.

وی ادامه داد: باید بدانیم ازحوزه های مختلف اجتماعی اقتصادی فرهنگی و سیاسی این طرح ها را بررسی کنیم.

این استاد دانشگاه افزود: به لحاظ اقتصادی با توجه به اینکه روستاها در طول تاریخ خودکفا و منبع تولید و اشتغال بوده اند از یک جامعه تولیدی به مصرفی تبدیل می شوند و در حقیقت روستاها سربار شهری می شوند.

سجاد زاده با اشاره به مناطقی چون دیزج، خضر، حصار، منوچهری، مزدقینه که به شهر همدان ملحق شده اند، گفت: این مناطق در حال حاضر مهاجرت فرست و دچار مشکلات زیادی هستند و باید بدانیم که در همدان مناطق الحاقی خوب مدیریت نشده اند و الحاق در این شهر جوابگو نیست.

وی افزود: اقتصادهای پویای بومی و محلی از بین رفته و روستائیانی که تولید کننده بودند دیگر نمی توانند به راحتی به کشاورزی و دامداری بپردازند و از طرفی دیگر شهر ظرفیت پذیرش آنها را برای کسب و کار ندارد و بدین صورت اقتصاد روستا به مصرفی تبدیل می شود.

رئیس گروه شهرسازی و معماری دانشگاه بوعلی سینا افزود: به لحاظ اجتماعی، عدالت اجتماعی دچار خلل می شود و افراد غریبه بخصوص سوداگران زمین و مسکن هجوم می آورند و همگنی اجتماعی از بین خواهد رفت به طوری که خود شهرداری ها هم مجبورند پول را صرف مناطق حاشیه شهر کنند.

در طرح های الحاقی مردم رغبتی به پرداخت مالیات ندارند

وی با اشاره به صرف هزینه شهرداری در مناطق حاشیه شهر گفت: مردم در شهرها هم بدین صورت رغبتی به پرداخت مالیات ندارند و هرج و مرج در شهر ایجاد شده و توازن شهری به هم می ریزد.

چشمه هایی که تبدیل به فاضلاب می شوند

این استاد دانشگاه گفت: ایجاد فاضلاب شهری که سلامت شهروندان را به خطر انداخته است نتیجه همین الحاق های کارشناسی نشده است که باغ ها و اراضی کشاورزی از بین می روند و چشمه ها و رودها تبدیل به فاضلاب می شوند.

نظام پهنه بندی شهری نیاز روستاها

رئیس گروه شهرسازی و معماری دانشگاه بوعلی همدان افزود: روستاها باید یک نظام خاص و پهنه بندی شهری و مجزا دارند که نه از قوانین طرح هادی روستاها تابعیت کنند و نه از قوانین جامع شهری پیروی کنند.

وی ادامه داد: براساس تحقیقات بی شمار در خصوص الحاق روستاها به شهر در استان های مختلف، به استان یزد برخوردیم که در این شهر روستایی به نام قاسم آباد به شهر ملحق شده و دست بر قضا دارای یک قنات قدیمی است که ثبت جهانی شده است و اوج مدیریت شهری را به رخ می کشد. پس می توان به این نتیجه رسید که مدیریت شهری نقش بسیار مهمی در الحاق روستاها دارد و می تواند باعث گسترش عرصه روستا یا از بین رفتن کلی اراضی و پهنه روستایی شود.

سجاد زاده تاکید کرد: در الحاق روستای قاسم آباد یزد بعد از الحاق، شهرداری ستاد بازآفرینی قنات را فعال و هویت و اراضی کشاورزی آن را سند می بخشد؛ بنابراین نه تنها وضع موجود را حفظ کردند بلکه به بررسی مولفه های روستایی پرداخته و بازآفرینی می کنند. بنابراین در این شرایط تفاوت مدیریت در دیدگاه است و مدیریت استان ها شرایط را تعیین می کنند.

این استاد دانشگاه روستاهای خضر،منوچهری، دیزج، حصار پیاز کاران، حصار شمسعلی، مزدقینه و دره مراد بیگ را بیانگر مدیریت شهری در الحاق روستاها دانست و افزود: باید دید مدیریت شهری همدان در ۲۰ سال گذشته با بافت های با اصالت و هویت چه کرده است؟ آیا مولفه های هویت محور را تقویت کرده یا از بین برده و تبدیل به نقاط پرخطر شده اند؟

به گزارش عصر همدان؛ مدیران، مسئولان و دولت باید بپذیرند وقتی مدیریت خوبی نداریم و دفاعی نیز از عملکردها نداریم، نباید ندانسته طرح الحاق روستاها را در شهرها دامن بزنیم؛ چرا که در این شرایط بحران اقتصادی و تاکید بر حهش تولید، طرح های الحاق، مختصر واحدهای تولیدی روستا را از بین می برد.

در نتیجه در شهر حاشیه نشینی هایی ایجاد می شود که نه همگنی روستای قبل را دارند و نه به بافت شهری اضافه شده اند و جامعه را با یک هرج و مرج اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی مواجه می کنند.

انتهای پیام/آ

آخرین مطالب