بیشترین بازدیدها

یادداشت

یادداشت تحلیلی؛ چگونه انقلاب اسلامی را در فضای مجازی روایت کنیم؟

لزوم شناخت آرمان‌های انقلاب و تولید محتوای فاخر

آخرین ویرایش در:
برای روایت انقلاب اسلامی در فضای مجازی باید به دنبال تولید محتوا باشیم و برای تولید محتوای خوب و تبیین آرمان‌های انقلاب باید آرمان‌ها را بشناسیم؛ آرمان‌هایی چون “عدالت کرامت انسان، جایگاه متعالی زن، آزادی، استقلال، حاکمیت اسلام، تمدن نوین اسلامی، شعارهای نه شرقی و نه غربی”، این‌ها بخشی از آرمان‌های انقلاب اسلامی هستند که عمده این آرمان‌ها و اهداف در همه دنیا قابل‌ پذیرش است و مردم دنیا طالب آن هستند.

به گزارش عصرهمدان؛ از نظر و دیدگاه رهبر انقلاب اهمیت فضای مجازی به‌اندازه انقلاب اسلامی است و این نشان می‌دهد که این فضا چه بستر مناسبی برای ابلاغ پیام‌های انقلاب به مردم جهان و در روایتگری انقلاب اسلامی مؤثر است.

فضای مجازی را می‌توان به‌نوعی یک جهان دوم و یا بازتاب جهان واقعی در فضای الکترونیکی نامگذاری کرد؛ درواقع بازتابی از این دنیای واقعیت در مجازی که تا حدودی هم فریبنده است و نباید گول این فضا را خورد چراکه این فضا یک فضای واقعی است؛

در واقع مبدأ هر چیزی که در فضای مجازی اتفاق می‌افتد، جهان واقعی است و مقصد هر آنچه در فضای مجازی شکل می‌گیرد، در جهان واقعیت است و اگر این‌گونه نباشد پس عدم است و وجود ندارد درحالی‌که این فضا وجود دارد؛ پس نتیجه می‌گیریم که فضای مجازی یک ماهیت و فضای بین دو واقعیت است؛ یعنی بین واقعیتی به‌عنوان مبدأ و واقعیتی به‌عنوان مقصد.

می‌توان گفت فضای مجازی از بطن مدرنیته متولد شده یعنی باوجودی که از آن به‌عنوان جهان مدرنیته تعبیر می‌شود اما در عرض مدرنیته نیست بلکه در بطن آن است به همین دلیل بسیاری از ویژگی‌های مدرنیته ازجمله سکولارسیم در درون خود دارد.

امروزه فضای مجازی به‌عنوان مهم‌ترین ابزار جنگ فرهنگی و حتی سیاسی اقتصادی و امنیتی شیطان بزرگ علیه جمهوری اسلامی تدوین شده و به خاطر ماهیت خود این فضا ابزاری برای این جنگ در اختیار دشمن قرار داده است.

ما برای آنکه از فضای مجازی برای روایت صحیح انقلاب اسلامی استفاده کنیم باید ویژگی‌های این فضا را به‌دقت و به‌درستی بفهمیم و بشناسیم تا بتوانیم از این ابزار برای مقابله با دشمن اقتصادی، سیاسی و نظامی استفاده کنیم.

فضای مجازی چند ویژگی دارد؛ یکی اینکه این فضا فضای شبکه‌ای است، شبکه‌ای به معنای اینکه افراد به‌راحتی باهم ارتباط دارند به‌صورت یک شبکه توری مانند تمامی انسان‌ها می‌توانند باهم مرتبط و در تعامل باشند.

ویژگی دوم ویژگی تعاملی فضای مجازی است یعنی این ارتباط یک‌سویه نیست مثل شبکه‌های تلویزیونی و یا ماهواره‌ای و رادیویی نیست که یک پخش‌کننده باشد و هزاران و میلیون‌ها نفر گیرنده باشد؛ این فضا فضای کاملاً” تعاملی است هر انسان با هر انسانی می‌تواند در تعامل باشد.

ویژگی دیگر این فضا این است که فرا سرزمینی است یعنی به‌هیچ‌عنوان در قالب مرزبندی‌های سیاسی جغرافیایی قرار نمی‌گیرد طوری است که شبکه‌ای مانند فیس‌بوک نزدیک به ۲٫۴ میلیارد نفر کاربر دارد و ۲٫۴ میلیارد نفر انسان را به یکدیگر متصل کرده است؛ این انسان‌ها از جاهای مختلف از موقعیت‌های جغرافیایی مختلف و از کشورهای مختلف دورهم جمع شدند و فیس‌بوک باهم در تعامل‌اند.

یکی از ویژگی‌های دیگر فضای مجازی فرد محور بودن این فضا است درست است که این فضایی شبکه‌ای تعاملی و در پلتفرمی مانند فیس‌بوک چندین میلیارد انسان دورهم جمع شدند ولی یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این فضا این است که افراد را به سمت فردگرایی و فرد محوری سوق می‌دهد؛ در ظاهر و زیرساخت الکترونیک این‌ها همه باهم در یکجا جمع شدند ولی واقعیت ای است که هرکسی جداگانه زندگی می‌کند و این مهم‌ترین ویژگی است که فرد را آرام‌آرام فردگرایی و فرد محوری سوق می‌دهد؛

یکی دیگر از ویژگی‌های فضای هوشمندی است یعنی از الگوریتم‌ها و هوش مصنوعی به‌شدت در این فضا استفاده می‌شود و تعامل در این فضا و هدایت افراد به سمت فردگرایی تعامل شبکه‌ای و فرا سرزمینی بودن با استفاده از ویژگی‌های هوشمندی و هوش مصنوعی به‌شدت تقویت و به چندین برابر می‌شود.

یکی دیگر از ویژگی‌های این فضا فریبنده بودن و کاذب بودن این فضا است؛ فریبنده ازاین‌جهت که واقعیت‌ها طوری دیگری جلوه و نمایش می‌دهد و این باعث می‌شود درک ما از مبدأ حقیقت چیزی دیگری باشد.

البته نباید فراموش کنیم که غرب به‌عنوان مخترع و سازنده این شبکه قدرت فوق‌العاده‌ای در کنترل و سازمان‌دهی فضای مجازی دارد؛ ولی نباید فراموش کنیم مثل همه عرصه‌های سیاسی نظامی و اقتصادی غرب و در رأس آن ایالت متحده آمریکا قدرت بلامنازع فضای مجازی نیست و بارها ما به‌وضوح مشاهده کرده‌ایم که علی‌رغم قدرت فوق‌العاده آن‌ها در این فضا ماهم می‌توانیم منشأ تحول و تحرک در این فضا باشیم و بهره‌برداری خودمان را از این فضا داشته باشیم.

به نظر بنده نسبت به فضای مجازی در حال حاضر سه دیدگاه در کشور ما وجود دارد یک دیدگاه خوش‌بینانه است که در این دیدگاه آماده پذیرش تمامی تبعات و ویژگی‌های این فضاست و بدون توجه به مشکلات به‌راحتی این فضا را می‌پذیرد و مشکلات و تبعات ویژگی‌های منفی این فضا را عموماً ناشی از توهم و بدبینی نسبت به تکنولوژی و غرب می‌بیند. بدون توجه به آن‌ها تمامی تلاشش را می‌کند که ما باید فضای مجازی را بپذیریم و هیچ مشکلی هم نداریم؛

یک دیدگاه دیگر دیدگاه بدبینانه است که برخی این فضا را کاملاً ضد ارزش می‌دانند و می‌گویند که نمی‌توانیم به این فضا وارد شوند که آن‌هم بخشی به ترس و بخشی به دلیل عدم تسلط و عدم پیشرفت تکنولوژی است.

یک دیدگاه دیگر دیدگاه واقع‌بینانه است؛ اگر دیدگاه و نظرات رهبر انقلاب را در مطالعه کنیم می‌بینیم که ایشان نسبت به فضای مجازی یک دیدگاه واقع‌بینانه‌ای دارند؛ سال ۱۳۷۸ رهبر انقلاب وقتی‌ که سیاست‌های کلان را در خصوص شبکه‌های اطلاع‌رسانی و رایانه‌ای را ابلاغ فرمودند، آن موارد نشان می‌دهد که دیدگاه ایشان نسبت به این فضا دیدگاهی واقع‌گرایانه است که نه ترس از تکنولوژی و این فضا را دارد و نه بسیار خوش‌بینانه بی‌پایه و بی‌اساس این فضا را می‌پذیرد بلکه توصیه‌های دارند که ازجمله باید شبکه ملی اطلاعات راه‌اندازی شود جلوی جرائم سایبری را بگیریم.

برای اینکه ما انقلاب اسلامی را روایت کنیم، باید انقلاب اسلامی را خوب بشناسیم؛ اگر بخواهیم فضای مجازی را به دو قسمت کلان تقسیم کنیم یکی زیرساخت‌هاست و دیگری محتوا؛ در مورد زیرساخت‌ها یعنی همان ابزارها که شامل شبکه‌های اجتماعی پلتفرم‌ها و غیره می‌شود و قسمت دیگر محتواست که در زیرساخت‌های الکترونیکی دائماً در حال حرکت است.

ما در حوزه زیرساخت پیشرفت‌های خوبی داشتیم اما چه به معنای واقعی بومی‌سازی اتفاق نیفتاده است شبکه ملی اطلاع‌رسانی در شأن انقلاب نداریم اما در مورد محتوا حرف برای گفتن داریم و همین محتواست که ما را در دنیا متمایز می‌کند علی‌رغم ضعف‌هایی که در زیرساخت‌ها داریم و در برابر غول رسانه‌ای دشمن و قدرت فوق‌العاده غرب در کنترل و سازمان‌دهی فضای مجازی این تمایز محتواست که ما را متمایز می‌کند و می‌توان روایت خوبی از انقلاب اسلامی داشته باشیم.

برای اینکه ما از آرمان‌های انقلاب اسلامی دفاع کنیم باید قوی بشویم و این فرمایش رهبر انقلاب است یکی از ابعاد آن قوی شدن در فضای مجازی است که عموماً” مربوط به مردم، گروه‌ها و جوانان انقلابی است.

ما در فضای مجازی باید برای روایت انقلاب اسلامی به‌شدت به دنبال تولید محتوا باشیم تا جایی که می‌توانیم از انقلاب درخور شأن برای دیگران تولید کنیم.

برای اینکه محتوای خوب تولید کرده و آرمان‌های انقلاب را تبیین کنیم، باید آن‌ها را ابتدا بشناسیم؛ آرمان‌هایی مانند عدالت کرامت انسان، جایگاه متعالی زن، آزادی، استقلال، حاکمیت اسلام، تمدن نوین اسلامی، شعارهای نه شرقی و نه غربی؛ این‌ها بخشی از آرمان‌های انقلاب اسلامی هستند که عمده این آرمان‌ها و اهداف در همه دنیا قابل‌پذیرش است و مردم دنیا طالب آن هستند.

اهداف انقلاب اسلامی اهداف و آرمان‌های انسانیت است و همه مردم دنیا می‌توانند این حق و آرمان را بپذیرند.

نکته مهمی در این مسئله وجود دارد که تفاوت انقلاب اسلامی با اسلام انقلابی است؛ از دیدگاه شهید مطهری برخی اسلام را وسیله‌ای برای انقلاب قرار می‌دهند یعنی اینکه برخی هدفشان کاملاً” انقلاب و مبارزه است و اسلام را به‌عنوان وسیله برای آن انقلاب قراردادند در صورتی هدف انقلاب اسلامی گسترش و بسط اسلام است و انقلاب به‌عنوان یک ابزاری در جهت تحقق حاکمیت اسلام شکل‌گرفته است. این نیازمند این است که این مفاهیم به‌دقت برای مردم دنیا توضیح داده شود.

موضوعی که سال‌ها پیش راجع به آن بحث شده، دشمن و بسیاری از شیوخ مرتجع عرب در مورد آن حرف می‌زنند، بحث صدور انقلاب اسلامی است.

از بیانات امام خمینی (ره) می‌توان برداشت کرد که در مسیر توسعه و صدور انقلاب اسلامی ایشان راه‌های فرهنگی و تبلیغی ارزش‌های اسلامی را و آگاهی بخشی به مستضعفان بدون دخالت مستقیم و روش فیزیکی پیشنهاد می‌دانند و ایشان هیچ موقع توصیه به دخالت در امور کشورها را نمی‌دانند و این‌گونه می‌فرمودند که باید ملتهای مسلمان با آرمان‌های انقلاب اسلامی آشنا شوند و خود تصمیم بگیرند که این امر در دنیا افتاده است.

ملت‌های تحت ستم و ظلم ملت ایران را الگوی برتر در مبارزه با استکبار و احقاق حق و استقلال‌طلبی می‌دانند به همین خاطر به سمت انقلاب اسلامی متمایل می‌شوند.

رهبر انقلاب در جایی فرمودند که این ملت حقیقت انقلاب را به وجود آورد و نظام اسلامی تجسم انقلاب است؛ اشتباهی که دشمن مرتکب است این است که فکر می‌کند تفکر و پیام انقلاب که پیام آزادی و بیداری ملت‌ها است نیاز به صادر کردن دارد درصورتی‌که این‌گونه نیست.

پیام که انقلاب اسلامی به دنیا مخابره می‌کند پیام آرمان‌های خود یعنی همان عدالت عزت و کرامت انسانی و آزادی و استقلال است که هرکسی از آن می‌شنود جذب انقلاب می‌شود. این موضوعاتی نیست که نیاز به صادر کردن داشته باشد ما باید تنها این مفاهیم را تبیین و به تمام مردم جهان برسانیم.

حضرت آقا در جایی دیگر فرمودند که ما بارها گفتیم مفاهیم انقلاب اسلام مثل عطر گل‌های بهاری است و هیچ‌کسی نمی‌تواند جلوی آن را بگیرد پخش می‌شود و نسیم روح‌افزا و روان بخشی است که همه‌جا را پر می‌کند.

انقلاب اسلامی دارای مفاهیم فطری بشری است که می‌توان بسیاری از این مفاهیم اسلامی را باز تولید کرد؛ مفاهیمی مثل شخصیت اسلامی، احساس هویت، تعالی و نجات‌بخش اسلام، کرامت انسانی، آزادی؛

استکبار جهانی سعی کرده بودند که این مفاهیم را از یاد ملت‌های مسلمان ببرند تا بتوانند به کشورهای اسلامی تجاوز و فرهنگ و اقتصاد آن را به غارت ببرند.

با این موارد که عرض کردیم، انقلاب اسلامی یک انقلاب جهانی است و محصور به ایران اسلامی نیست و جمهوری اسلامی زاییده در کشور ایران است؛ این انقلاب می‌تواند در هرجایی عالم به وقوع بپیوندند؛ با وجود فضای مجازی فرصتی بزرگ در اختیار ماست که با شناخت درست و ابعاد آن حداقل استفاده را از آن در راستای رسیدن به اهداف انقلاب ببریم.

باید امروز بدانیم که چه چیزی را باید روایت کنیم، دوم اینکه فلسفه فضای مجازی و ابزارهای آن را بشناسیم باید بدانیم که از اینستاگرام چه بهره‌برداری کنیم یا واتساپ چه کمکی می‌تواند به ما در راستای اهداف انقلاب داشته باشد.

باید پلتفرم‌ها را بشناسیم و البته باید فرصت و تهدیدهای این فضا خوب بشناسیم این فضا علی‌رغم تهدیدهای که دارد فرصت‌های بسیار بی‌بدیلی دارد که و به‌راحتی می‌توانیم از این فرصت استفاده کنیم.

تهدیدها را هم خوب بشناسیم و برای تهدیدها هم برنامه‌ریزی کنیم.ما باید از تهدیدها فرصت سازی هم کنیم یعنی در کنار فرصت‌های بالقوه‌ای که در این فضا وجود دارد تهدیدها را هم می‌توانیم به فرصت تبدیل کنیم تقسیم‌کار موضوع دیگر است که این تقسیم کار به‌خوبی انجام نگرفته است، عموماً” فعالانی که در این فضا فعالیت دارند عموماً” به مسائل سیاسی می‌پردازند و مسائل فرهنگی اجتماعی و مسائلی گستردگی دارد که مغفول مانده است.

تولید محتوا مهم‌ترین کاری که باید در این فضا انجام بگیرد که در اینجا هم میلیون‌ها فعال مجازی داریم اما عموماً” تولید محتوا نمی‌کنند و به باز ارسال و کپی مطالب می‌پردازند که بازدهی بالایی ندارد.

اگر کسی در این فضا خود تولیدکننده محتوا باشد و روایت انقلاب را بر عهده بگیرد، این روایت می‌تواند قابل پذیرش باشد.

علی روزبهانی

انتهای پیام/ن

آخرین مطالب